Bir çok Türk vatandaşının kısa vadeli borçlarını döndürmek için kullandığı bir yöntem, şimdilerde ABD’de hızla yayılıyor

Konutlarına el konulan, fakirleşen ve evlerdeki bakır boruları bile çalan ABD’liler şimdi de kredi kartı sahteciliğine başladı. Bankalardan kredi bulmakta zorlanan Amerikalılar, kısa vadeli borçlarını döndürmek için küçük işletmelere akın ediyor. Market gibi küçük işletmeler, yapılan her sahte 100 dolarlık alışveriş karşılığı kart sahibine 70 dolar nakit ödüyor.

Bu yöntemi pek çok Türk oldukça iyi biliyor. Tüketici özellikle merkez dışında, küçük, markasız bir markete gider, kısa bir pazarlık sonrası kredi kartından sanki alışveriş yapmış gibi para çektirir, ancak cebinde herhangi bir ürün değil, nakit parayla dışarı çıkar. 2001 krizi döneminde borçlarını döndürmekte zorlanan çok sayıda Türk vatandaşının kullandığı bu yöntemi şimdi de mortgage krizi nedeniyle kredi kartı borcu toplam 915 milyar dolar gibi rekor seviyeye yükselen ABD vatandaşları keşfetti. Son dönemde bu yöntemle çekilen paranın 2 milyar dolar düzeyine ulaştığı tahmin ediliyor.

Yasadışı ama 2 milyar $ çekildi

* Kredi kartından para çekip, müşteriye daha düşük miktarda nakit ödemek ABD kanunlarına göre suç. Ancak yasadışı olması, yöntemin hızla yaygınlaşmanının önüne geçemiyor. 915 milyar dolarlık ABD kredi kartı pazarının şimdiden 2 milyar dolarının bu yöntemle gerçekleştiği tahmin ediliyor.

İngilizlerin de % 6’sı kartla borç ödüyor

* Ocak ayında yapılan bir araştırma, İngiliz ev sahiplerinin de yüzde 6’sının mortgage kredi borçlarını ödemek için kredi kartlarını kullandığını ortaya koydu. İngiltere’de 2006’dan bu yana ödenmemiş kredi kartı borçları yüzde 50 artış gösterdi. 

hurriyet.com.tr

Dolarda dün başlayan hareketlilik bugün de devam ediyor. Kurlar geniş bir bantta dalgalanırken, 1.28'e yaklaştı.

Bankalararası piyasada güne hızlı bir başlangıç yapan dolar 1.2780 YTL'ye kadar yükseldi, arkasından 1.2700 seviyesinde dengelendi. Serbest piyasada ise satışlar etkisini artırırken, kurlar saat 10.35 itibariyle 1.2630'a geldi. 

Öğleye kadar olan bölümde 1.26'nın da altına sarkan dolar, öğleden sonra ise borsalardaki düşüşle birlikte yeniden yönünü yukarı çevirdi. Serbest piyasada en düşük 1.2555 YTL'yi gören dolar, sonrasında 1.2755 YTL'ye kadar yükseldi. Dolar piyasa kapanışına yakın 1.2730-1.2750 bandından seyrediyor.    

Şimdiye kadar genellikle yurtdışı piyasalarla birlikte hareket eden Türkiye piyasası, son dönemde ise dışarıdan biraz ayrışmaya başladı. Özellikle içerideki siyasi gelişmelerin giderek daha fazla göze batması, yabancı yatırımcıların da dolarda alıcılı görünmesine neden oluyor.

Piyasayı değerlendiren uzmanlar, özellikle yabancı yatırımcının döviz talebinin arttığını, buna karışılık şimdiye kadar yükselişlerin sigortası olan yerli yatırımcının biraz daha çekimser olduğunu belirtiyor.

YABANCILAR TEDİRGİN

ABank Bono Masası Müdürü Barbaros Özüyılmaz, içerideki siyasi gelişmelerin rahatsızlık yarattığını, bu nedenle bir süredir bono ve dövizde yabancı hareketlerinin görüldüğünü kaydetti. Özüyılmaz, "Artık yerli yatırımcı da her yükselişi fırsat olarak görmekten vazgeçti ve biraz daha çekimser davranmaya başladı." diye konuştu.
 
Henüz ciddi bir çıkış olmadığının altını çizen Özüyılmaz, "yabancılar tedirgin ama belli bir panik gözlenmiyor. Ama parça parça çıkışlar geliyor, alışlar ise ortadan kayboldu "dedi.

Siyasette yumuşama olursa kurların buradan aşağı döneceğini kaydeden Özüyılmaz, tersi durumda ise kurların yönünün de yukarı olacağını belirtti. Özüyılmaz kur hedefi konusunda da , "Rakam vermek çok zor, çünkü olayların yönünü siyaset belirleyecek" dedi.

Önceki gün açıklanan enflasyon verilerinin morali ile güne başlayan borsa dün Citibank'ın 179 sayfalık raporu ile moral buldu. Citibank'ın 'Yeniden cesur olmak zamanı' başlıklı Türk bankalarının hâlâ ucuz olduğuna işaret eden Türk bankacılık sektör raporu sonrası borsa banka hisseleri öncülüğünde yüzde 1.39 yükseldi. Dolar da günlerdir kıramadığı 1.20 barajını aşağı kırarak 1.18 YTL'yi gördü. Banka hisselerini kapsayan İMKB Meli endeksi yüzde 2 artarken, borsada işlem hacmi 1 milyar 986 milyon YTL oldu. Piyasadaki iyimserlik dolar kurunda da kendini gösterdi, dolar 1.18 YTL'ye kadar geriledi. 6 Mayıs 2009 tarihli gösterge niteliğindeki tahvilin bileşik faizi ise yüzde 16.38'e kadar geriledi. Fortis Portföy Fon Yöneticisi Göktürk Işıkpınar, piyasaların gıda fiyatlarının enflasyon üzerinde ciddi bir etkisinin görülmemesi sonrası enflasyon hedefinin tahminler doğrultusunda kalacağı beklentisiyle moral bulduğunu söyledi.

YOĞUN İLGİ DEVAM EDİYOR
Merkez Bankası'nın bu gelişmeler doğrultusunda faiz indirimine devam edeceğini öngören Işıkpınar, piyasada genel olarak para girişinin devam ettiğini ve gelişmiş ülkelerden kaynaklı yaşanan son krizden sonra yabancı yatırımcının Türkiye'ye olan sıcak ilgisinde bir azalma olmadığını belirtti. Işıkpınar, Avrupa Merkez Bankası Başkanı Jean Claude Trichet'in açıklamaları sonrası Avrupa borsalarındaki toparlanmanın ve ABD'de azalan işsizlik başvurularının da bugün ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam raporuna yönelik olumlu beklentiler yarattığına işaret ederek, borsanın değer kazanmasında bu faktörlerin de etkili olduğunu kaydetti.

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, önümüzdeki dönemde bütün ücretlerin bankaya yatırılmasının zorunlu hale getirileceğini bildirdi.

Unakıtan, kayıt dışı istihdam ve vergi kaçağı ile mücadeleye dönük yeni tedbirlerin uygulamaya konulacağını söyledi.

Bu çerçevede, ücretlerin bankacılık sistemi kanalı ile çalışanlara ulaştırılacağını kaydeden Unakıtan, ''Sosyal Güvenlik Kurumu, bu sistem
üzerinde çalışıyor. Yeni sistem uygulamaya konulduğunda, artık herkesin ücretleri bankaya yatacak. Bu kayıt dışı istihdamla mücadele açısından
çok önemli. Aynı şekilde işin vergi boyutu da var. Biz de buradan stopaj alıyoruz. Bu uygulama ile hem istihdam kayıt altına alınacak ve primler
ödenecek, hem de bizim vergi gelirlerimiz artacak'' dedi.

Unakıtan, sigortada aylık prim ve hizmet belgeleri ile muhtasar gelir vergisi beyannamelerini de tek beyannamede toplamayı düşündüklerini
belirtti.

Buna dönük çalışmaların devam ettiğini kaydeden Unakıtan, ''Yeni sistem devreye girdiğinde muhtasar beyannameler ile sigorta prim beyannameleri tek elden verilecek. İleride tahsilatı da tek elden gerçekleştirmeyi planlıyoruz'' açıklamasında bulundu.

CEZALAR ARTACAK

Maliye Bakanı Unakıtan, yeni dönemde vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele için vergi cezalarında da artışa gideceklerini söyledi.

''Cezaları artıracağız. Başka çare yok'' diyen Unakıtan, cezaların yanı sıra vergi incelemelerine de daha fazla başvuracaklarını vurguladı. Unakıtan, ''İkide bir kapıları biri çalacak ve (Şu yılın hesaplarına bakacağız) diyecek. Artık ağır inceleme yapmayacağız ama herkese dokunacağız. Herkes bir incelemeden geçecek'' diye konuştu.

ALKOLDEKİ VERGİ YÜKÜ

Bu arada Maliye Bakanı Unakıtan, İzmirli iş adamlarıyla yaptığı toplantıda da, alkoldeki vergi oranına ilişkin düşüncelerini açıkladı.

Uzun süredir alkollü ürünlerde vergi artışına gitmediklerine dikkat çeken Unakıtan, iş adamlarının bu ürünlerde nispi vergilemenin son
bulması ve sadece maktu vergilemeye gidilmesi önerilerine şu karşılığı verdi:

''Bütün bunları gelip, beraberce gözden geçirelim. AB ile müzakerelerde alkollü ürünlerdeki ÖTV konusunda kavga edip duruyoruz. AB, alkol oranı
yükseldikçe verginin de yükselmesini, alkol oranı düştükçe verginin de azalmasını istiyor. Biz, ona biraz yaklaştık ama burada da rakı sorun
oluyor. (Rakı bizim milli içkimiz) diyoruz ama onlar, bu konuda oldukça ısrarlı. Müzakereler için bu konuyu Dışışleri Bakanlığına da anlatmamız
lazım. Biz, burada sektörle birlikte hareket edeceğiz. Siz de bizim yanımızda olacaksınız.''

Unakıtan, rakının Türkiye'nin milli içkisi olduğunu ifade ederken, iş adamlarına, ''Sakın bana onu da Yunanlılar tescil ettirdi demeyin. Eğer
onu da Yunanlılar tescil ettiyse, vururum sizi'' şeklinde espri de yaptı. Ancak iş adamları, rakıyı tescil ettirdiklerini söyledi.

Unakıtan, görüşmede, dolar kurundan yakınan ihracatçılara da, Türkiye'de dalgalı kur uygulamasının bulunduğunu hatırlatarak, ''Kurlar, piyasada oluşuyor. Faizler de, piyasa, enflasyon ve diğer gelişmelere göre belirleniyor. Burada enflasyon da çok önemli. Enflasyonu düşürmemiz lazım. Hastalıklı vücutla hiç bir şey yapamıyorsun. YTL aşırı değerli. Ama Merkez Bankası bağımsız bir kurum'' diye konuştu.
Maliye Bakanı, iş adamlarının ihracat artarken, kurların düştüğünü belirtmeleri üzerine de, gülerek, ''Allah iki yerden birden vermiyor''
dedi.

Eski bakan Güner'in bankadaki parasını zimmetine geçiren Eryiğit çifti, bu parayla karpuz ticareti yaparak bir servet elde etti. Banka ve Güner'in zararını ödeyen çift 'etkin pişmanlık'tan da yararlanacak

Eski Kültür Bakanı Agah Oktay Güner'in bankadaki hesabından 2 milyon 726 bin 891 YTL'sini zimmetine geçiren bankacı Nilgün Eryiğit ile kocası Halil İbrahim Eryiğit'in parayı işleterek zengin oldukları ortaya çıktı.
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Güner ile eşinin banka hesaplarındaki paranın ortadan kaybolmasına ilişkin soruşturmayı tamamladı. Savcı Vahdet Polatkan'ın açtığı davanın iddianamesine göre, tutuklu sanıklardan Nilgün Eryiğit'in Ankara'da bir bankanın Çankaya Şubesi'nde müdür olduğu, kocası Halil Eryiğit'in de Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nda işçi kadrosundan emekli olduğu kaydedildi.

İtibarlı müşteriler odaya

İddianamede, Nilgün Eryiğit'in itibarlı bir müşteri olan Güner'i odasında ağırladığı sırada hesabından para çekmeye başladı. İddianamede bankacı Eryiğit'in, 1 Haziran 2005-16 Nisan 2007 arasında Güner'in hesabına 345 kez girerek işlem yaptığı belirtildi.
Eryiğit'in, hesaptaki 1 milyon 883 bin 191 YTL'yi kocasının hesabına yatırdığının vurgulandığı iddianamede, zimmet olayı başladıktan sonra karı-kocanın yaşam standardının yükseldiği, lüks evler alıp döşedikleri kaydedildi. Halil Eryiğit ve okuldan yeni mezun olan kızının, kendilerine cip ve şirket satın aldıkları, kredi kartı harcamalarının 19 ayda 744 bin 887 YTL'yi bulduğu ifade edildi.

Karpuz zenginleri

Bankacı Eryiğit'in zimmetine geçirdiği parayı eşiyle birlikte "sermaye" olarak kullandığı da ortaya çıktı. Çiftin, bu parayla aldıkları karpuzları büyük alışveriş merkezlerine sattıkları, bu yolla milyon YTL'lik servete sahip olduğu vurgulandı. İddianamede, "Halil Eryiğit, eşinden aldığı paraları sermaye yapıp mal alarak satmak, evler, cipler ve şirketler satın almak suretiyle kendisince zimmete geçirilen paraları aklamaya çalışmıştır. En önemli delil, sanığın sermayesiz yaptığı milyon YTL'lik mal alımlarıdır" denildi.
İddianamede, Eryiğit çiftinin soruşturma sırasında yeni TCK'daki "etkin pişmanlık" hükümlerinden yararlanmayı istedikleri belirtildi.

2 yıl sonra serbestler

Çiftin, Güner'in hesabından işlettikleri ve bankanın zararı olan toplam 2 milyon 726 bin 891 YTL'yi bankaya geri ödedikleri, bu nedenle, mevzuat uyarınca almaları gereken cezanın yarısından kurtuldukları kaydedildi.
Yeni TCK'daki etkin pişmanlık hükmüne göre, neden olunan zararın karşılanması halinde verilmesi gereken ceza yarı oranında indiriliyor. Bu nedenle 6 yıldan 12 yıla kadar hapisle cezalandırılması gereken çifte 3 yıldan 6 yıla kadar ceza verilebilecek. Mahkeme, cezayı alt sınırdan verirse, parayı işleterek zengin olan çift, İnfaz Kanunu'na göre 2 yıl hapis yatttıktan sonra serbest kalacak.


Mahkeme karar verecek

İddianamede, Eryiğit çifti hakkında zimmet suçundan elde ettikleri gelire el konulmasına dair bir talepte bulunulmadı. Banka da, zararının karşılanmış olması nedeniyle şikâyetinden vazgeçti. Ancak savcılık yine de kamu davası açtı. Eryiğit çiftinin zimmet suçundan elde ettikleri gelire el konulup konulmayacağı da yargılama sonunda belli olacak.

Milliyet